TOMASZ STAŃKO QUINTET (1968-1973)

Jazz Forum 66 4/1980: "Jeszcze na studiach Stefański gra w dwóch zespołach jazzowych – Kwartecie Zbigniewa Seiferta i równolegle w zespole Stańki. Z Kwartetem występuje na festiwalach Jazz nad Odrą, gdzie zdobywa I nagrodę solistyczną. W Krakowie bierze udział w prawykonaniu Mszy jazzowej Stańki. Praca z Tomaszem zajmuje coraz więcej czasu i począwszy od 1969 r. staje się właściwie głównym zajęciem Stefańskiego. Kwintet Stański (z Muniakiem, Seifertem, Stefańskim i Suchankiem) staje się znany w Polsce i Europie, coraz więcej słuchaczy, krytyków i muzyków zapoznaje się z nazwiskiem młodego perkusisty z Krakowa.

Współpraca z Tomkiem Stańką była niezwykle ważnym okresem w mojej karierze jazzmana. Tomek to wielka indywidualność muzyczna, ma znakomite wyczucie formy, pisze świetne kompozycje oparte na swoistej melodyce, poza tym ma wrodzone predyspozycje do kierowania zespołem. W jego kwintecie panowała znakomita, koleżeńska atmosfera. Zacząłem inaczej, bardziej świadomie patrzeć na muzykę. Bardzo wiele się tam nauczyłem, m.in. traktować perkusję nie tylko jako instrument rytmiczny, ale i kolorystyczny. Obok bębnów podstawowych grałem na dodatkowych „perkusjonaliach” – dzwonkach, pałeczkach gongowych, flexatonie, woodblockach, etc.

Korzenie muzyki Stańki tkwią w muzyce Krzysztofa Komedy, ale kształtowała się również pod silnym wpływem Ornette’a Colemana, Milesa Davisa i Charliego Lloyda. Występ kwartetu Lloyda na Jazz Jamboree ’67 miał przełomowe znaczenie dla polskiej sceny jazzowej. Janusz Stefański zafascynował się wówczas Jackiem DeJohnettem, który łączył elementy przejrzystej gry Tony’ego Williamsa z niezwykłą żywiołową „brudną” grą Elvina Jonesa. Takie podejście do muzyki odpowiadało temperamentowi Janusza."

Przez pięć lat, w okresie 1968-1973, Tomasz Stańko Quintet był środkowoeuropejską wizytówką freejazzu. 
Działali w składzie:
Tomasz Stańko - trumpet, 
Zbigniew Seifert - sax, violin,
Janusz Muniak - tenor sax, 
Bronek Suchanek - bass, 
Janusz Stefański - drums. 

Gościli na najbardziej prestiżowych festiwalach w Polsce i Europie.  

Tomasz Stańko Quintet to była najważniejsza polska formacja przełomu lat 60. i 70. Do dziś uważana jest za jeden z kamieni milowych jazzu w Polsce i Europie. Zespół free-jazzowy, "traktujący kompozycje jako szkice, inicjujące muzyczną akcję, jako odskocznię do frenetycznych, często kolektywnych improwizacji".

Tomasz Stańko Quintet nagrał trzy płyty - "Music for K." (1970), dedykowany zmarłemu w 1969 Krzysztofowi Komedzie, "Jazz Message from Poland" (1972) oraz "Purple Sun" (1973).